⚜ ⚜ ⚜
Nobela ni Dr. José Rizal · 1887

Noli Me
Tángere

Huwag Mo Akong Salingin

Isang mapangahas na nobelang naglantad sa mga pagmamalabis ng mga Kastila at ng mga prayle sa Pilipinas noong ika-19 na siglo — isang salamin ng lipunan na nagbigay-liwanag sa madilim na panahon ng kolonyalismo.

Simulan ang Pagbabasa

Ang mga video ay mula sa Animated Filipino Classics ng Kite Digital Educational Solutions.

Bisitahin ang Buong Koleksyon

Crisóstomo Ibarra

Ang Pangunahing Tauhan
❦ ❦ ❦

Isang edukadong binatang Pilipino na nagbalik mula sa pag-aaral sa Europa upang magtayo ng paaralan sa kaniyang bayan. Kinakatawan niya ang liberal na kaisipan at pag-asa ng bagong henerasyon.

María Clara

Ang Dalagang Pilipina
❦ ❦ ❦

Kasintahan ni Ibarra at sagisag ng kabanalan, kalinisan, at katapatan ng dalagang Pilipina. Anak ni Kapitan Tiago at — ayon sa pagsisiwalat — ni Padre Dámaso.

Elías

Ang Piloto ng Bangka
❦ ❦ ❦

Mahiwagang lalaking nagligtas ng buhay ni Ibarra. Kumakatawan sa masa at sa rebolusyonaryong diwa — naniniwala sa marahas na pagbabago.

Padre Dámaso

Ang Prayleng Pranciscano
❦ ❦ ❦

Dating kura paroko ng San Diego at pangunahing antagonista. Mayabang, marahas, at mapag-imbot — sagisag ng pang-aabuso ng mga prayle.

Sisa

Ang Inang Nabaliw
❦ ❦ ❦

Ina nina Basilio at Crispín. Dumanas ng matinding pagdurusa na nauwi sa pagkabaliw — sagisag ng inang Pilipina na nagdurusa sa kamay ng sistema.

Kapitan Tiago

Ang Mayamang Mangangalakal
❦ ❦ ❦

Don Santiago de los Santos, ama-amahan ni María Clara. Mayaman at relihiyoso, ngunit mahina ang loob — kumakatawan sa uring bumubuwis sa mga prayle.

Padre Salví

Ang Bagong Kura Paroko
❦ ❦ ❦

Kahalili ni Padre Dámaso sa San Diego. Tahimik, mapagkunwari, at may tagong pagnanasa kay María Clara — katawan ng tusong hipokrisya.

Basilio at Crispín

Mga Anak ni Sisa
❦ ❦ ❦

Mga batang sakristan na naging biktima ng mga prayle. Pinaratangan ng pagnanakaw si Crispín at pinatay, habang nakatakas si Basilio.

Pilosopo Tasyo

Ang Matandang Pantas
❦ ❦ ❦

Matalino at malalim ang kaisipan — itinuturing na baliw ng ilan dahil sa kaniyang modernong pag-iisip. Kaibigan at tagapayo ni Ibarra.

Doña Victorina

Ang Mapagpanggap
❦ ❦ ❦

Pilipinang nagpapanggap na Kastila, nag-aasawa kay Don Tiburcio de Espadaña. Sagisag ng kolonyal na mentalidad at pagkamuhi sa sariling lahi.

Tía Isabel

Ang Tiyahin
❦ ❦ ❦

Tiyahin ni María Clara na sumubaybay sa kaniya pagkatapos mamatay ang kaniyang ina. Mabait at relihiyoso, tagapagturo ng mga gawaing pambahay.

Alperes

Ang Puno ng Gwardya
❦ ❦ ❦

Kastilang opisyal na laging nag-aaway kay Padre Salví. Mabangis at marahas sa mga Pilipinong mamamayan ng San Diego.

Dr. José Rizal
Dr. José Protasio Rizal Mercado y Alonso Realonda
1861
Isinilang sa Calamba, Laguna noong ika-19 ng Hunyo.
1882
Umalis patungong Europa upang ipagpatuloy ang pag-aaral.
1887
Nailathala ang Noli Me Tángere sa Berlin, Alemanya.
1891
Nailathala ang El Filibusterismo sa Ghent, Belhika.
1892
Itinatag ang La Liga Filipina; ipinatapon sa Dapitan.
1896
Binaril sa Bagumbayan noong ika-30 ng Disyembre.

Ang Kabataan

Si José Rizal ay isinilang sa Calamba, Laguna noong ika-19 ng Hunyo, 1861, bilang ika-pitong anak nina Francisco Mercado at Teodora Alonso. Sa murang edad pa lamang, nakita na niya ang mga pang-aabuso ng mga prayle at ang kalagayan ng kaniyang kababayan. Ang unang pagdurusa ng kaniyang ina na binartolina dahil sa maling paratang ay humubog sa kaniyang damdaming makabayan.

Pag-aaral at Paglalakbay

Nag-aral siya sa Ateneo Municipal de Manila at sa Unibersidad ng Santo Tomas. Noong 1882, umalis siya patungong Espanya at naging doktor ng medisina sa Universidad Central de Madrid. Nagpatuloy siya ng pag-aaral sa Paris at Heidelberg, at doon niya natagpuan ang lakas ng loob upang isulat ang mga akdang maglalantad sa tunay na kalagayan ng Pilipinas.

Ang Noli Me Tángere

Nailathala ang Noli Me Tángere sa Berlin noong 1887 sa tulong ni Maximo Viola. Ang pamagat ay kinuha sa Ebanghelyo ni San Juan — mga salitang binitawan ni Hesukristo kay Maria Magdalena pagkatapos ng kaniyang muling pagkabuhay. Sinaklaw ng nobela ang mga bulok na bahagi ng lipunang Pilipino na hindi mahipo o pag-usapan — kaya't tinawag niyang "huwag mo akong salingin."

Ang Pagpapakasakit

Dahil sa kaniyang mga akda at ideyang malaya, tinawag siyang kaaway ng Simbahan at ng Pamahalaang Kastila. Ipinatapon siya sa Dapitan noong 1892, at sa kalauna'y ipinabaril sa Bagumbayan noong ika-30 ng Disyembre, 1896 — isang pagpapakasakit na nagbuhay sa diwa ng rebolusyong Pilipino.

Asotea
pangngalan

Bubungang patag o terasa sa itaas ng bahay na ginagamit na silid-silangan o pahingahan.

"Sa asotea nagkita muli sina Ibarra at María Clara."

Prayle
pangngalan

Paring kabilang sa isang ordeng relihiyoso, gaya ng mga Pranciscano, Dominikano, at Agustino.

"Si Padre Dámaso ay isang prayleng Pranciscano."

Erehe
pang-uri

Taong sumasalungat sa mga opisyal na aral ng simbahan; mapaghimagsik sa relihiyon.

"Tinawag na erehe si Don Rafael dahil hindi siya nagkukumpisal."

Indio
pangngalan

Katawagan ng mga Kastila sa mga katutubong Pilipino noong panahon ng kolonyalismo — may halong paglait.

"Hinamak ng mga prayle ang mga indio sa kanilang sermon."

Mestiso
pangngalan

Taong may dugong halo — halimbawa, Espanyol at Pilipino, o Tsino at Pilipino.

"Si Ibarra ay isang mestisong may dugong Kastila."

Gobernadorcillo
pangngalan

Punong bayan o munisipyo sa panahon ng mga Kastila — mas mababa sa alkalde.

"Ang gobernadorcillo ng San Diego ay lubhang natatakot sa prayle."

Sakristan
pangngalan

Batang katulong sa simbahan na tumutulong sa pari sa kaniyang mga gawain.

"Sina Basilio at Crispín ay mga sakristan sa simbahan."

Suyuan
pangngalan

Tagpo ng pag-iibigan o pakikipagkasintahan.

"Mahinhin ang kanilang suyuan sa ilalim ng buwan."

Alperes
pangngalan

Opisyal militar ng mga Kastila — mas mababa sa tenyente ngunit mas mataas sa sarhento.

"Ang alperes ay laging nag-aaway sa kura paroko."

Pilosopo
pangngalan

Taong naghahanap ng karunungan; mapanuring nag-iisip sa buhay at sa lipunan.

"Si Pilosopo Tasyo ay nag-iisip nang malalim tungkol sa bansa."

Kansela
pangngalan

Hadlang o harang, lalo na sa simbahan o bulwagan.

"Sa likod ng kansela siya lumuluhod tuwing nagdarasal."

Libingan
pangngalan

Puntod o lugar kung saan inililibing ang mga patay.

"Binungkal ang libingan ni Don Rafael at itinapon ang kaniyang labi."

Paghihimagsik
pangngalan

Paglaban sa pamahalaan o awtoridad; rebolusyon.

"Ang Noli ang binhi ng paghihimagsik ng mga Pilipino."

Kalayaan
pangngalan

Ang malayang pamumuhay — walang pang-aapi, walang kolonyalismo.

"Ang kalayaan ang pangarap ng bawat Pilipinong makabayan."

Sementeryo
pangngalan

Lugar na inilalaan para sa mga libingan — kampo-santo.

"Sa sementeryo ng San Diego nagsimula ang kalungkutan ni Ibarra."

Karambola
pangngalan

Sigalot, eskandalo, o di-magandang pangyayari sa pagtitipon.

"Nagkaroon ng karambola sa hapunan dahil sa paglait ni Padre Dámaso."

Pilibustero
pangngalan

Taong nag-uudyok ng paghihimagsik laban sa pamahalaan; traydor sa paningin ng mga Kastila.

"Tinawag si Ibarra na pilibustero dahil sa kaniyang malayang kaisipan."

Prusisyon
pangngalan

Pormal na martsa o paglalakad ng mga deboto kasama ang mga imahe ng santo.

"Dumaan ang prusisyon sa harap ng bahay ni Kapitan Tiago."

Pananghalian
pangngalan

Tanghaliang hapag-kainan; pagkain sa katanghaliang-tapat.

"Sa pananghalian, nagtagpo ang Kapitan Heneral at si Padre Dámaso."

Talinghaga
pangngalan

Paraan ng pagsasalaysay na may nakatagong kahulugan o aral.

"Sa talinghaga ni Elias, nahayag ang paghihirap ng bayan."

❦ ⚜ ❦

Isip-isipin mo: sino sa mga tauhan ng Noli Me Tángere ang nagtatago sa likod ng mga pahiwatig?

Mga Patakaran:
  • Sampung ronda — bawat ronda ay isang karakter.
  • Nakatago ang mukha ng karakter sa simula — paunti-unti itong lilinaw kasabay ng bawat pahiwatig.
  • Lalabas ang clue nang paisa-isa. Sundin ang hula habang kaunti pa ang clue — mas mataas ang puntos!
  • Puntos: 50 (1 clue), 40 (2), 30 (3), 20 (4), 10 (5 clues).
  • Maaring laktawan — subalit walang puntos ang makukuha.
Ronda 1 / 10
Puntos 0
Tama 0
?
Isang Misteryosong Tauhan
— Sino kaya siya? —
Ang Sagot ay...


❦ ⚜ ❦

Tapos na ang Laro!

0

❦ ⚜ ❦

Sampung tanong ang naghihintay sa iyo — mula sa mga tauhan, pangyayari, hanggang sa may-akda ng nobela. Handa ka na ba?

Tanong 1 / 10
Puntos: 0